Thứ Hai, 22 tháng 6, 2020

HỌC ORACLE DATABASE CƠ BẢN TỪ A-Z - BÀI 10: CẤU TRÚC LƯU TRỮ

10.1.CÁC LOẠI SEGMENTS

Segments là các vùng không gian của các objects (đối tượng) trong database. Dưới đây, ta sẽ xem xét một số loại segments cụ thể.



10.1.1.  Table

Table (bảng), là nơi lưu giữ dữ liệu trong database. Dữ liệu trong một table được lưu giữ không theo một thứ tự bắt buộc. Các dữ liệu trong một table thuộc loại nonpartitioned (không phân khu) sẽ phải lưu giữ trong cùng một tablespace.
Hình vẽ 1.    Các loại segments

10.1.2.  Table partition

Có thể có một số table trong database có số lượng truy cập lớn và đồng thời. Khi đó, dữ liệu trong table đó sẽ được lưu thành nhiều partition (phân khu), mỗi partition có thể nằm trên các tablespace khác nhau. Oracle server hỗ trợ việc phân chia này bằng các giá trị khoá. Khi một table được phân khu, mỗi partition đó được xem như một segment.

10.1.3.  Cluster

Các dòng dữ liệu trong một cluster được lưu trữ theo các giá trị của trường khoá (key column). Một cluster có thể chứa một hay nhiều tables và nó được xem là một kiểu đoạn dữ liệu (type of data segment). Các tables trong một cluster thuộc về cùng một đoạn và có chung các tính chất lưu trữ.

10.1.4.  Index

Tất cả các đầu mục (entries) ứng với một index cụ thể được lưu trữ trong một index segment. Một table có tới bao nhiêu indexes, thì sẽ có bấy nhiêu index segments được sử dụng. Mục đích của segment này là tìm kiếm và định vị các dòng dữ liệu trong một table dựa trên một khoá được chỉ ra.

10.1.5.  Index-Organized Table

Trong một index-organized table, các dữ liệu trong một index được lưu trữ dựa vào giá trị khoá. Một index-organized table không cần thiết đến một table dùng để tìm kiếm (lookup), các dữ liệu có thể được trả về ngay trực tiếp từ cây index (index tree).
Hình vẽ 2.    Các loại segments (tiếp theo)

10.1.6.  Index Partition

Một index có thể được partitioned (phân khu) và trải rộng trên nhiều tablespaces khác nhau. Khi đó, mỗi partition của một index sẽ tương ứng với segment (đoạn)  và không được phép nằm dài trên nhiều tablespaces. Mục đích chính của việc sử dụng index partition là để giảm thiểu những tranh chấp vào ra I/O.

10.1.7.  Rollback Segment

Rollback segment được sử dụng trong transaction (giao dịch) để tạo các thay đổi trong database. Trước khi thay đổi các dữ liệu hay các index blocks, các giá trị cũ sẽ được lưu giữ vào rollback segment. Việc làm này cho phép user có thể phục hồi lại các thay đổi.

10.1.8.  Temporary Segment

Khi một user thực hiện các lênh như CREATE INDEXSELECT DISTINCT, và SELECT GROUP BY, Oracle sẽ cố gắng thực hiện công việc sắp xếp ngay trong bộ nhớ. Khi công việc sắp xếp cần đến nhiều không gian hơn, các kết quả này sẽ được ghi trực tiếp lên đĩa. Temporary segments sẽ được dùng đến trong trường hợp này.

10.1.9.  LOB Segment

Khi một hay nhiều cột trong table lưu giữ các đối tượng lớn (large objects - LOBs) như các văn bản tài liệu, hình ảnh, hay videos. Các cột chứa dữ liệu lớn này sẽ được Oracle server lưu giữ trong các segments riêng được biết đến như là LOB segments. Table sẽ chỉ lưu giữ các giá trị dùng để định vị, xác định nơi lưu giữ các dữ liệu LOB tương ứng.


10.1.10.  LOB Index

Một LOB index segment được tạo ngầm định mỗi khi LOB segment được tạo lập. Các tính chất lưu giữ của LOB index có thể được quy định bởi quản trị viên database. Mục đích của việc sử dụng LOB index segment là cho phép tìm kiếm các giá trị cụ thể trong cột dữ liệu loại LOB.
Hình vẽ 3.    Các loại segments (tiếp theo)

10.1.11.  Nested Table

Cột dữ liệu trong table có thể được tạo lập từ một user-defined table (bảng do người dùng định nghĩa). Trong trường hợp này, bảng dữ liệu tương ứng với phần tử thuộc cột dữ liệu (inner table), được biết đến như một nested table và được lưu giữ trong một segment riêng biệt.

10.1.12.  Bootstrap Segment

Bootstrap segment, được biết đến như một cache segment, được tạo bởi file script sql.bsq sau mỗi khi database được tạo. Segment giúp cho việc khởi tạo data dictionary cache mỗi khi database được mở bởi một instance. Dữ liệu trong bootstrap segment không thể xem hay sửa chữa, cập nhật được. Quản trị database cũng không cần thiết phải quan tâm tới segment này.

10.2.QUẢN LÝ EXTENTS

10.2.1.  Cấp phát và thu hồi các extents

Việc cấp phát các extent xảy ra mỗi khi segment được tạo mới, được mở rộng hay bị thay đổi (altered).
Và nó sẽ bị thu hồi khi segment bị huỷ, bị thay đổi, bị cắt bớt (truncated). Riêng đối với các rollback segments, các extent có thể bị tự động thu hồi.

10.2.2.  Sử dụng và giải phóng các extent

Khi một tablespace được tạo, các data files thuộc tablespace sẽ chứa các phần thông tin sau:
§  Header block, tương ứng với block đầu tiên của file
§  Phần còn lại của data file là các phần còn trống
Hình vẽ 4.    Sử dụng và giải phóng các extents
Mỗi khi segments được tạo lập, nó sẽ được cấp phát một vùng không thích hợp từ những extents còn trống trong tablespace. Segment sẽ cố gắng sử dụng nhiều nhất các vùng không gian liên tiếp nhau. Sau khi cấp phát, extent đó sẽ được xem là used extent (extent đã được sử dụng). Khi các segments giải phóng vùng không gian, các extents tương ứng với nó sẽ được giải phóng và đưa vào vùng free extents (extents rỗi) của tablespace. Với việc cấp phát và giải phóng các extents có thể gây nên hiện tượng phân đoạn vùng dữ liệu trong các data files của tablespace.

10.2.3.  Kết hợp các vùng không gian trống

Ta có thể thực hiện việc kết hợp các vùng không gian trống liên tiếp nhau mỗi khi các extents trong cùng một tablespace được giải phóng. Điều này rất dễ xảy ra, ví dụ: khi có hai table bị huỷ (dropped). Các extents trống này có thể được kết hợp lại thành một extent trong các điều kiện:
§  Khi tiến trình SMON khởi tạo một space transaction để kết hợp các extents trống.
§  Khi Oracle server cần phải cấp phát vùng trống mà nó cần tới lượng không gian trống lớn hơn không gian của một extent.
§  Kết hợp theo yêu cầu của quản trị viên database.
Hình vẽ 5.    Kết hợp các vùng không gian trống

Lưu ý
Tiến trình SMON sẽ chỉ kết hợp các extent trong cùng tablespaces khi mà PCTINCREASE lớn hơn 0. Trong storage clause mặc định của tablespaces, đặt PCTINCREASE=1 khi đó các user objects có thể được tự động kết hợp các vùng trống mỗi khi nó được giải phóng.

Yêu cầu kết hợp vùng trống
View DBA_FREE_SPACE_COALESCED được dùng để xem tablespace nào  có các extents rỗng có thể kết hợp được với nhau. Sử dụng câu lênh truy vấn sau đây để lấy các thông tin:
SVRMGR> SELECT tablespace_name, total_extents,
2> percent_extents_coalesced
3> FROM dba_free_space_coalesced
4> WHERE percent_extents_coalesced <> 100;
TABLESPACE_NAME TOTAL_EXTE PERCENT_EX
--------------- ---------- ----------
RBS                  3          33
DATA01               9          22
2 rows selected.
Thực hiện kết hợp các vùng không gian trống trong tablespace bằng lệnh dưới đây:
ALTER TABLESPACE tablespace COALESCE;

Trong OEM, ta thực hiện theo các bước sau
1.    Sử dụng công cụ Oracle Tablespace Manager.
2.    Chuyển tới nút Expand Tablespaces.
3.    Chọn tablespace tương ứng.
4.     Chọn mục Tools—>Coalesce Free Extents.

10.3.BLOCK DỮ LIỆU

10.3.1.  Cấu trúc của block dữ liệu

Hình vẽ 6.    Cấu trúc của Block dữ liệu

Các Blocks dữ liệu của Oracle được cấu thành từ các phần sau:
§  Block header (vùng đầu): Header chứa địa chỉ của block dữ liệu, thông tin về table directory, row directory, và các transaction slots. Thông tin trong Block headers sẽ tăng dần theo hướng từ trên xuống dưới.
§  Data space (vùng dữ liệu): Các dòng dữ liệu được nạp vào block theo hướng từ dưới lên.
§  Free space (vùng trống): Vùng trống trong block là vùng nằm giữa vùng header và vùng không gian lưu trữ dòng dữ liệu. Ban đầu, vùng không gian trống là liên tiếp với nhau.Tuy nhiên sau một thời gian sử dụng,  vùng không gian trống trong một block có thể bị phân đoạn do việc xoá và cập nhật, thay đổi các dòng dữ liệu. Để giải quyết vấn đề này, Oracle server cho phép thực hiện kết hợp các phân đoạn dữ liệu.

10.3.2.  Các tham số sử dụng không gian trong block

Các tham số sử dụng không gian trong block được dùng để điều khiển việc sử dụng vùng không gian dữ liệu và index trong các segments.

Các tham số điều khiển song song




Hình vẽ 7.    Các tham số sử dụng không gian trong block

Các tham số INITRANS và MAXTRANS chỉ ra số lượng khởi tạo, số lượng lớn nhất các transaction slots, được tạo trong mỗi index block hay data block. Các transaction slots được sử dụng để lưu giữ các thông tin về các transactions làm thay đổi các block tại cùng một thời điểm. Mỗi transaction chỉ sử dụng một transaction slot.
INITRANS được gán giá trị mặc định bằng 1 cho data segment, và 2 cho index segment.
MAXTRANS được gán giá trị mặc định là 255, dùng để tạo ngưỡng đối với các transactions đồng thời có làm thay đổi các block dữ liệu hay index block. Khi thiết lập giá trị này, vùng không gian cho các transaction slots sẽ được đảm bảo để có thể thực hiện các transaction một cách hiệu quả.

Tham số điều khiển vùng lưu trữ dữ liệu
PCTFREE trong một data segment chỉ lượng phần trăm vùng trống trong mỗi  data block để dành cho việc tăng lên của dữ liệu do việc cập nhật các dòng dữ liệu trong block. Theo mặc đinh, PCTFREE là 10 phần trăm.
PCTUSED trong một data segment chỉ lượng phần trăm tối thiểu của vùng không gian sử dụng, theo đó Oracle Server lưu giữ các block dữ liệu của table. Một block sẽ được nạp lại vào free list (danh sách trống) mỗi khi PCTUSED giảm xuống. Free list của một segment là danh sách các blocks sẵn dùng cho việc cấp phát mỗi khi có dòng dữ liệu được insert. Theo mặc định mỗi free list sẽ được tạo tương ứng với mỗi segment. Tham số FREELISTS xác định số lượng free list. Mặc định, PCTUSED bằng 40 phần trăm.
PCTFREE và PCTUSED được tính toán theo phần trăm vùng không gian của dữ liệu, tức là vùng không gian của Block còn lại trừ đi vùng không gian header.

10.3.3.  Sử dụng không gian trong block

Để cụ thể, ta theo dõi các bước việc sử dụng các vùng không gian trong block đối với một table có PCTFREE=20 và PCTUSED=40:
§  Phase 1: Các dòng dữ liệu được nạp vào block cho tới khi đủ 80% (100-PCTFREE). Lúc này, ta không thể insert thêm dữ liệu vào Block.
Hình vẽ 8.    Sử dụng vùng không gian trong block

§  Phase 2: 20% không gian còn lại sử dụng cho việc tăng kích thước của các dòng dữ liệu do việc cập nhật lại các dòng dữ liệu này.
§  Phase 3: Khi xoá dòng dữ liệu trong block, vùng không gian trống trong block sẽ tăng lên. Tuy nhiên, lúc này ta vẫn chưa thể insert dữ liệu vào block được.
§  Phase 4: Khi vùng trống trong block đạt tới mức PCTUSED, ta lại có thể insert dữ liệu vào Block. Ta lại bắt đầu từ  bước 01.

10.3.4.  Phân loại mức độ phân đoạn đối với từng loại segment

Tablespace

Phân loại sử dụng

Mức độ phân đoạn

SYSTEM

Data dictionary

Không xảy ra

TOOLS

Applications

Rất ít

DATAn

Data segments

Ít

INDEXn

Index segments

Ít

RBSn

Rollback segments

Nhiều

TEMPn

Temporary segments

Rất nhiều*


Ký hiệu * có nghĩa là chỉ đúng với các tablespaces thuộc loại PERMANENT
Hiện tượng phân đoạn dữ liệu xảy ra với mức độ khác nhau đối với các loại segments khác nhau. Oracle khuyến cáo nên lưu trữ dữ liệu trên nhiều tablespaces khác nhau để giảm thiểu việc sử dụng lãng phí các vùng không gian.

Phân loại các Objects và phân đoạn
Các loại objects khác nhau được liệt kê dưới đây theo mức độ tăng dần về phân đoạn:
§  Các data dictionary objects, ngoại trừ các audit table (bảng kiểm tra), đều không bao giờ bị dropped hay truncated. Vì thế chúng không bị phân đoạn trong tablespace.
§  Vùng không gian sử dụng cho việc lưu trữ các ứng dụng luôn được cấp phát và thu hồi trong quá trình tái cấu trúc lại bộ nhớ. Vì thế, các tables lưu trữ này có mức độ phân đoạn là thấp.
§  Data segment và index segements được sử dụng cho việc lưu trữ dữ liệu người dùng thuộc các ứng dụng. Các đối tượng này thường có mức độ phân đoạn cao.
§  Do các rollback segments được phân bổ lại extents một cách tự động, chúng dễ gây ra hiện tượng phân đoạn dữ liệu trong hệ thống.
§  Temporary segments trong các permanent tablespaces thường xuyên được bị xảy ra hiện tượng phân đoạn.

10.4.THÔNG TIN VỀ CẤU TRÚC LƯU TRỮ

10.4.1.  Các view lưu trữ thông tin

Thông tin về các tablespaces, data files, segments, và extents (thông tin về cả phần sử dụng lần phần còn trống) đều có thể lấy từ các từ điển dữ liệu.
Thông tin về tablespace có thể được lưu trong DBA_TABLESPACES. Thông tin về các file dữ liệu của database được lưu trong DBA_DATA_FILES. Thông tin về các vùng trống trong các data file, vùng trống của extent được lưu trong DBA_FREE_SPACE. View DBA_SEGMENTS lưu giữ thông tin về các segment. Tương tự như vậy, DBA_EXTENTS lưu giữ thông tin về các extent.
Hình vẽ 9.    Các views chứa thông tin về cấu trúc lưu trữ

10.4.2.  Xem thông tin về các segments

Thông tin được lưu trong DBA_SEGMENTS.

Hình vẽ 10.  Phân loại các thông tin chính có trong DBA_SEGMENTS

Ta có thể lấy thông tin về các segments theo các loại sau:
§  Thông tin tổng hợp: User sở hữu, tên segment, loại segment, tên tablespace.
§  Thông tin về kích cỡ: extents, blocks.
§  Thông tin lưu trữ: INITIAL_EXTENT, NEXT_EXTENT, MIN_EXTENT, MAX_EXTENT, PCT_INCREASE
Ví dụ: Xem số lượng các extents và blocks được cấp phát cho từng segment do user SCOTT sở hữu.
SVRMGR> SELECT segment_name,tablespace_name,extents,blocks
2> FROM dba_segments
3> WHERE owner='SCOTT';

SEGMENT_NAME      TABLESPACE_NAME EXTENTS   BLOCKS
------------      --------------- --------- --------
EMP               DATA01          5         55
DEPT              DATA01          1         5
BONUS             DATA01          1         5
SALGRADE          DATA01          1         5
DUMMY             DATA01          1         5
5 rows selected.

10.4.3.  Thông tin về các extents

Thông tin được lưu trong DBA_EXTENTS.
Hình vẽ 11.  Phân loại các thông tin chính có trong DBA_EXTENTS

Ta có thể lấy thông tin về các extents theo các loại sau:
§  Thông tin nhận dạng: User sở hữu, tên segment, mã hiệu extent
§  Thông tin về kích cỡ và nơi đặt: TABLESPACE_NAME, RELATIVE_FNO, FILE_ID, BLOCK_ID, BLOCKS

Ví dụ: Xem thông tin chi tiết về các extents có trong một segment cho trước
SVRMGR> SELECT extent_id,file_id,block_id,blocks
2> FROM dba_extents
3> WHERE owner='SCOTT'
4> AND segment_name='EMP';

EXTENT_ID      FILE_ID BLOCK_ID BLOCKS
---------      ------- -------- ------
0              4       2        5
1              4       27       5
2              4       32       10
3              4       42       15
4              4       57       20
5 rows selected.

10.4.4.  Thông tin về các vùng trống

Thông tin về các vùng trống được lưu trong DBA_FREE_SPACE.

Hình vẽ 12.  Phân loại các thông tin chính có trong DBA_FREE_SPACE
View này chứa các thông tin về
Ví dụ:
SVRMGR> SELECT tablespace_name, count(*),
2> max(blocks), sum(blocks)
3> FROM dba_free_space
4> GROUP BY tablespace_name;
TABLESPACE_NAME COUNT(*) MAX(BLOCKS SUM(BLOCKS
--------------- -------- ---------- ----------
DATA01               2        1284       1533
RBS                  3        2329       2419
SORT                 1        1023       1023
SYSTEM               1        5626       5626
TEMP                 1        2431       2431
5 rows selected.

=============================
Website không bao giờ chứa bất kỳ quảng cáo nào, mọi đóng góp để duy trì phát triển cho website (donation) xin vui lòng gửi về STK 90.2142.8888 - Ngân hàng Vietcombank Thăng Long - TRAN VAN BINH
=============================
Nếu bạn muốn tiết kiệm 3-5 NĂM trên con đường trở thành DBA chuyên nghiệp thì hãy đăng ký ngay KHOÁ HỌC ORACLE DATABASE A-Z ENTERPRISE, được Coaching trực tiếp từ tôi với toàn bộ kinh nghiệm, thủ tục, quy trình, bí kíp thực chiến mà bạn sẽ KHÔNG THỂ tìm kiếm trên Internet/Google giúp bạn dễ dàng quản trị mọi hệ thống Core tại Việt Nam và trên thế giới, đỗ OCP.
- CÁCH ĐĂNG KÝ: Gõ (.) hoặc để lại số điện thoại hoặc inbox https://m.me/tranvanbinh.vn hoặc Hotline/Zalo 090.29.12.888
- Chi tiết tham khảo:
      https://bit.ly/oaz_w
=============================
2 khóa học online qua video giúp bạn nhanh chóng có những kiến thức nền tảng về Linux, Oracle, học mọi nơi, chỉ cần có Internet/4G:
- Oracle cơ bản: https://bit.ly/admin1_1200
- Linux: https://bit.ly/linux_1200
=============================
KẾT NỐI VỚI CHUYÊN GIA TRẦN VĂN BÌNH:
📧 Mail: binhoracle@gmail.com
☎️ Mobile/Zalo: 0902912888
👨 Facebook: https://www.facebook.com/BinhOracleMaster
👨 Inbox Messenger: https://m.me/101036604657441 (profile)
👨 Fanpage: https://www.facebook.com/tranvanbinh.vn
👨 Inbox Fanpage: https://m.me/tranvanbinh.vn
👨👩 Group FB: https://www.facebook.com/groups/DBAVietNam
👨 Website: https://www.tranvanbinh.vn
👨 Blogger: https://tranvanbinhmaster.blogspot.com
🎬 Youtube: https://www.youtube.com/@binhguru
👨 Tiktok: https://www.tiktok.com/@binhguru
👨 Linkin: https://www.linkedin.com/in/binhoracle
👨 Twitter: https://twitter.com/binhguru
👨 Podcast: https://www.podbean.com/pu/pbblog-eskre-5f82d6
👨 Địa chỉ: Tòa nhà Sun Square - 21 Lê Đức Thọ - Phường Mỹ Đình 1 - Quận Nam Từ Liêm - TP.Hà Nội

=============================
HỌC ORACLE DATABASE CƠ BẢN TỪ A-Z - BÀI 10: CẤU TRÚC LƯU TRỮ, oracle tutorial, học oracle database, Tự học Oracle, Tài liệu Oracle 12c tiếng Việt, Hướng dẫn sử dụng Oracle Database, Oracle SQL cơ bản, Oracle SQL là gì, Khóa học Oracle Hà Nội, Học chứng chỉ Oracle ở đầu, Khóa học Oracle online,sql tutorial, khóa học pl/sql tutorial, học dba, học dba ở việt nam, khóa học dba, khóa học dba sql, tài liệu học dba oracle, Khóa học Oracle online, học oracle sql, học oracle ở đâu tphcm, học oracle bắt đầu từ đâu, học oracle ở hà nội, oracle database tutorial, oracle database 12c, oracle database là gì, oracle database 11g, oracle download, oracle database 19c, oracle dba tutorial, oracle tunning, sql tunning , oracle 12c, oracle multitenant, Container Databases (CDB), Pluggable Databases (PDB), oracle cloud, oracle security, oracle fga, audit_trail,oracle RAC, ASM, oracle dataguard, oracle goldengate, mview, oracle exadata, oracle oca, oracle ocp, oracle ocm , oracle weblogic, postgresql tutorial, mysql tutorial, mariadb tutorial, ms sql server tutorial, nosql, mongodb tutorial, oci, cloud, middleware tutorial, hoc solaris tutorial, hoc linux tutorial, hoc aix tutorial, unix tutorial, securecrt, xshell, mobaxterm, putty

ĐỌC NHIỀU

Trần Văn Bình - Oracle Database Master