Thứ Tư, 25 tháng 2, 2026

MODULE 7: QUẢN TRỊ STORAGE, TUNING QUY HOẠCH LƯU TRỮ

1. Tổng quan

Quy hoạch lưu trữ (Storage Provisioning) là cách chúng ta ánh xạ các đối tượng logic (Table, Index) xuống đĩa cứng vật lý (SSD/HDD) để tối ưu hóa I/O.

Trong khi Oracle dùng Tablespace, các hệ thống khác có những cách tiếp cận riêng biệt (từ Filegroup của SQL Server, Thư mục của Postgres, đến cơ chế nén WiredTiger của MongoDB). Nắm vững kiến trúc này giúp anh tránh được hiện tượng thắt cổ chai I/O khi hệ thống phình to.

2. Chi tiết các nội dung

A. Kiến trúc Lưu trữ Logic và Vật lý

Hệ thốngCấu trúc Logic (Vùng chứa)Cấu trúc Vật lý (File trên đĩa)Cơ chế cấp phát / Phân mảnh
OracleTablespaceDatafiles (.dbf)Quản lý theo Data Block (Mặc định 8KB).
SQL ServerFilegroupFiles: .mdf (Primary), .ndf (Secondary), .ldf (Log)Quản lý theo Page (8KB) và Extent (64KB).
PostgreSQLTablespaceThư mục (Directory) trên OS.Mỗi bảng/index là 1 file (tối đa 1GB). Tự động cắt file mới khi vượt quá 1GB.
MySQLTablespace (General hoặc File-Per-Table)File .ibd (InnoDB Data & Index).Mặc định mỗi bảng là một file .ibd độc lập (innodb_file_per_table=ON).
MongoDBDatabase (với cấu hình directoryPerDB)File dữ liệu của WiredTiger (.wt)Lưu trữ dạng Collection. Dữ liệu tự động được nén (Snappy/Zlib) để tối ưu I/O.

B. Chiến lược Tuning I/O cơ bản

Tư duy chung để tối ưu là tách biệt I/O:

  • Oracle & SQL Server: Thường tách Data và Index ra hai Tablespace/Filegroup khác nhau, nằm trên hai LUN (ổ đĩa vật lý) độc lập để đầu đọc/ghi hoạt động song song.

  • PostgreSQL: Mount một ổ SSD siêu tốc vào thư mục /ssd_data và tạo Tablespace trỏ vào đó cho các bảng transaction tốc độ cao. Các dữ liệu lịch sử đẩy sang Tablespace nằm trên ổ HDD.

  • MySQL: Sử dụng cơ chế File-Per-Table để khi Drop/Truncate một bảng lớn, không gian đĩa vật lý được trả lại ngay cho hệ điều hành.

  • MongoDB: Khuyến nghị đặt journal (nhật ký transaction) lên một ổ đĩa riêng biệt với ổ chứa data để đảm bảo tốc độ ghi không bị nghẽn.

C. Câu lệnh Quản trị & Kết quả đầu ra

1. Oracle: Xem dung lượng Tablespace.

SQL
SELECT tablespace_name, file_name, bytes/1024/1024 AS size_mb FROM dba_data_files;

2. SQL Server: Xem dung lượng Filegroup và File vật lý tương ứng.

SQL
USE sopirs_new;
SELECT fg.name AS Filegroup, f.physical_name, (f.size * 8 / 1024) AS Size_MB
FROM sys.database_files f
LEFT JOIN sys.filegroups fg ON f.data_space_id = fg.data_space_id;
-- Kết quả: Liệt kê các file .mdf, .ndf và Filegroup chứa chúng.

3. PostgreSQL: Xem các Tablespace hiện có và đường dẫn thư mục.

SQL
SELECT spcname AS tablespace_name, pg_tablespace_location(oid) AS path FROM pg_tablespace;
-- Kết quả: pg_default | (rỗng - tức là đang ở thư mục data mặc định)

4. MySQL / MariaDB: Xem trạng thái của File-Per-Table.

SQL
SHOW VARIABLES LIKE 'innodb_file_per_table';
-- Kết quả: ON

5. MongoDB: Xem cấu hình đường dẫn lưu trữ.

JavaScript
use admin;
db.serverCmdLineOpts().parsed.storage.dbPath;
// Kết quả: "/var/lib/mongo"

3. Tóm tắt lại nội dung của bài học

  • Oracle: Gắn chặt giữa Tablespace và Datafile. Một Tablespace có thể có nhiều Datafile.

  • SQL Server: Khái niệm tương đương Tablespace là Filegroup. Quy hoạch Filegroup tốt là nền tảng để thực hiện chiến lược backup từng phần (Piecemeal Restore).

  • PostgreSQL: Tablespace thực chất chỉ là một con trỏ (symlink) trỏ đến một thư mục trên Linux/Windows.

  • MySQL: Đơn giản hóa I/O bằng cách gom cả Data và Index của một bảng vào chung một file .ibd (khi bật File-Per-Table).

  • MongoDB: Engine WiredTiger giải quyết bài toán dung lượng cực tốt nhờ thuật toán nén mặc định, giúp tiết kiệm không gian lưu trữ đáng kể so với các hệ RDBMS truyền thống.

4. Câu hỏi ôn tập

(Mỗi câu đại diện cho một hệ thống)

  1. Hỏi (Oracle): Đơn vị I/O logic nhỏ nhất trong cấu trúc lưu trữ của Oracle là gì?

    • Đáp: Data Block (Mặc định thường cấu hình 8KB).

  2. Hỏi (SQL Server): Tệp dữ liệu thứ cấp (Secondary Data File) được thêm vào một Filegroup thường có phần mở rộng (đuôi file) là gì?

    • Đáp: .ndf (Tệp chính là .mdf).

  3. Hỏi (PostgreSQL): Khi dữ liệu của một bảng vượt quá 1GB, PostgreSQL xử lý file vật lý như thế nào?

    • Đáp: Tự động cắt (split) thành một file mới có thêm hậu tố (ví dụ: 16384.1, 16384.2) để tránh giới hạn kích thước file của hệ điều hành.

  4. Hỏi (MySQL): Nếu biến innodb_file_per_table được set bằng OFF, toàn bộ dữ liệu của tất cả các bảng sẽ được lưu vào đâu?

    • Đáp: Lưu chung vào System Tablespace (thường là file ibdata1), làm file này phình to liên tục và không thể thu hồi dung lượng khi drop bảng.

  5. Hỏi (MongoDB): Storage Engine mặc định của MongoDB từ bản 3.2 trở đi, hỗ trợ nén dữ liệu và khóa cấp độ document (Document-level concurrency), tên là gì?

    • Đáp: WiredTiger.

5. Bài tập thực hành (Quy hoạch Storage Mới)

Đề bài: Hãy viết lệnh tạo một không gian lưu trữ mới có tên là TS_ARCHIVE (nhằm lưu dữ liệu cũ) trên một vị trí đĩa riêng biệt cho 5 hệ thống.

Đáp án:

1. Oracle:

SQL
CREATE TABLESPACE TS_ARCHIVE 
DATAFILE '/u02/oradata/archive01.dbf' SIZE 10G AUTOEXTEND ON NEXT 1G;

2. SQL Server:

Tạo Filegroup và gán file vật lý vào Filegroup đó.

SQL
USE sopirs_new;
GO
ALTER DATABASE sopirs_new ADD FILEGROUP TS_ARCHIVE;
GO
ALTER DATABASE sopirs_new 
ADD FILE ( NAME = arch_data_1, FILENAME = 'E:\SQLData\arch01.ndf', SIZE = 10GB ) 
TO FILEGROUP TS_ARCHIVE;
GO

3. PostgreSQL:

Lưu ý: Thư mục /mnt/hdd_archive phải được tạo trước trên OS và cấp quyền (chown) cho user postgres.

SQL
CREATE TABLESPACE "TS_ARCHIVE" LOCATION '/mnt/hdd_archive';

4. MySQL / MariaDB (Tạo General Tablespace):

SQL
CREATE TABLESPACE TS_ARCHIVE ADD DATAFILE '/var/lib/mysql_archive/arch01.ibd' Engine=InnoDB;

5. MongoDB:

MongoDB không tạo Tablespace bằng lệnh SQL, thay vào đó cấu hình chia tách thư mục cho từng Database ngay tại file /etc/mongod.conf:

YAML
storage:
  dbPath: /var/lib/mongo
  directoryPerDB: true

(Khi cấu hình này bật, mỗi Database tạo ra sẽ có một thư mục riêng biệt. Để chuyển dữ liệu Archive sang ổ HDD, anh chỉ cần tạo archive_db rồi dùng OS tạo symlink thư mục đó sang phân vùng ổ HDD mong muốn).

=============================
TƯ VẤN: Click Here hoặc Hotline/Zalo 090.29.12.888
=============================
Website không chứa bất kỳ quảng cáo nào, mọi đóng góp để duy trì phát triển cho website (donation) xin vui lòng gửi về STK 90.2142.8888 - Ngân hàng Vietcombank Thăng Long - TRAN VAN BINH
=============================
Nếu bạn không muốn bị AI thay thế và tiết kiệm 3-5 NĂM trên con đường trở thành DBA chuyên nghiệp hay làm chủ Database thì hãy đăng ký ngay KHOÁ HỌC ORACLE DATABASE A-Z ENTERPRISE, được Coaching trực tiếp từ tôi với toàn bộ bí kíp thực chiến, thủ tục, quy trình của gần 20 năm kinh nghiệm (mà bạn sẽ KHÔNG THỂ tìm kiếm trên Internet/Google) từ đó giúp bạn dễ dàng quản trị mọi hệ thống Core tại Việt Nam và trên thế giới, đỗ OCP.
- CÁCH ĐĂNG KÝ: Gõ (.) hoặc để lại số điện thoại hoặc inbox https://m.me/tranvanbinh.vn hoặc Hotline/Zalo 090.29.12.888
- Chi tiết tham khảo:
https://bit.ly/oaz_w
=============================
2 khóa học online qua video giúp bạn nhanh chóng có những kiến thức nền tảng về Linux, Oracle, học mọi nơi, chỉ cần có Internet/4G:
- Oracle cơ bản: https://bit.ly/admin_1200
- Linux: https://bit.ly/linux_1200
=============================
KẾT NỐI VỚI CHUYÊN GIA TRẦN VĂN BÌNH:
📧 Mail: binhoracle@gmail.com
☎️ Mobile/Zalo: 0902912888
👨 Facebook: https://www.facebook.com/BinhOracleMaster
👨 Inbox Messenger: https://m.me/101036604657441 (profile)
👨 Fanpage: https://www.facebook.com/tranvanbinh.vn
👨 Inbox Fanpage: https://m.me/tranvanbinh.vn
👨👩 Group FB: https://www.facebook.com/groups/DBAVietNam
👨 Website: https://www.tranvanbinh.vn
👨 Blogger: https://tranvanbinhmaster.blogspot.com
🎬 Youtube: https://www.youtube.com/@binhguru
👨 Tiktok: https://www.tiktok.com/@binhguru
👨 Linkin: https://www.linkedin.com/in/binhoracle
👨 Twitter: https://twitter.com/binhguru
👨 Podcast: https://www.podbean.com/pu/pbblog-eskre-5f82d6
👨 Địa chỉ: Tòa nhà Sun Square - 21 Lê Đức Thọ - Phường Mỹ Đình 1 - Quận Nam Từ Liêm - TP.Hà Nội

=============================
cơ sở dữ liệu, cơ sở dữ liệu quốc gia, database, AI, trí tuệ nhân tạo, artificial intelligence, machine learning, deep learning, LLM, ChatGPT, DeepSeek, Grok, oracle tutorial, học oracle database, Tự học Oracle, Tài liệu Oracle 12c tiếng Việt, Hướng dẫn sử dụng Oracle Database, Oracle SQL cơ bản, Oracle SQL là gì, Khóa học Oracle Hà Nội, Học chứng chỉ Oracle ở đầu, Khóa học Oracle online,sql tutorial, khóa học pl/sql tutorial, học dba, học dba ở việt nam, khóa học dba, khóa học dba sql, tài liệu học dba oracle, Khóa học Oracle online, học oracle sql, học oracle ở đâu tphcm, học oracle bắt đầu từ đâu, học oracle ở hà nội, oracle database tutorial, oracle database 12c, oracle database là gì, oracle database 11g, oracle download, oracle database 19c/21c/23c/23ai, oracle dba tutorial, oracle tunning, sql tunning , oracle 12c, oracle multitenant, Container Databases (CDB), Pluggable Databases (PDB), oracle cloud, oracle security, oracle fga, audit_trail,oracle RAC, ASM, oracle dataguard, oracle goldengate, mview, oracle exadata, oracle oca, oracle ocp, oracle ocm , oracle weblogic, postgresql tutorial, mysql tutorial, mariadb tutorial, ms sql server tutorial, nosql, mongodb tutorial, oci, cloud, middleware tutorial, docker, k8s, micro service, hoc solaris tutorial, hoc linux tutorial, hoc aix tutorial, unix tutorial, securecrt, xshell, mobaxterm, putty
By lúc
Labels: , , , ,

ĐỌC NHIỀU
Trần Văn Bình - Oracle Database Master