MODULE 3: CÁC CÔNG CỤ QUẢN LÝ CSDL (GUI & CLI)

1. Tổng quan

Hệ sinh thái công cụ quản trị được chia làm 2 trường phái rõ rệt:

• Đồ họa (GUI): Dùng để theo dõi hiệu năng (Performance Monitoring), cấu hình trực quan, xem biểu đồ Execution Plan. SQL Server sở hữu công cụ GUI mạnh mẽ nhất trong thế giới RDBMS.

• Dòng lệnh (CLI): Dùng để tự động hóa (Bash/PowerShell script), chạy các file SQL dung lượng khổng lồ, hoặc cứu hộ khi server bị quá tải đến mức không thể mở nổi giao diện.

2. Chi tiết nội dung

A. Bảng so sánh các công cụ đồ họa (GUI)

Là một chuyên gia, anh sẽ thấy mỗi hãng có một triết lý thiết kế GUI riêng:

Hệ thống	Công cụ GUI tiêu chuẩn	Đặc điểm nổi bật cho DBA	Công cụ thay thế/Đa năng
Oracle	OEM (Web) / SQL Developer	Phân tích AWR, ADDM cực kỳ chi tiết. SQL Developer chuẩn mực để viết PL/SQL.	DBeaver, DataGrip
SQL Server	SSMS (SQL Server Management Studio)	"Vua của GUI". Tích hợp tất cả: Quản lý DB, lập lịch Job (SQL Server Agent), Activity Monitor, Extended Events.	Azure Data Studio (Đa nền tảng, hỗ trợ Notebook)
PostgreSQL	pgAdmin 4 (Web/Desktop)	Dashboard trực quan xem số lượng connection, TPS (Transactions per second), Locks.	DBeaver, OmniDB
MySQL	MySQL Workbench	Hỗ trợ vẽ và Reverse Engineer sơ đồ thực thể (ERD) rất tốt. Xem trạng thái InnoDB.	phpMyAdmin (Web), DBeaver
MongoDB	MongoDB Compass	Giúp "nhìn thấy" cấu trúc schema ngầm của các file JSON (Document). Xem visual Explain Plan.	Robo 3T, Studio 3T

B. Công cụ dòng lệnh (CLI) và "Phao cứu sinh"

Trong Oracle, khi hệ thống treo cứng, anh dùng sqlplus / as sysdba để kết nối thẳng vào vùng nhớ. Các hệ thống khác cũng có cơ chế tương tự:

1. Oracle (sqlplus): Quá quen thuộc với anh.

2. SQL Server (sqlcmd): * DAC (Dedicated Administrator Connection): Đây là tính năng anh phải nhớ. Khi SQL Server bị treo (treo GUI, không nhận connection mới), nó luôn dành riêng 1 luồng (thread + memory) cho DBA. Anh dùng sqlcmd -A hoặc gõ admin:ServerName trong SSMS để vào kill các process gây tắc nghẽn.

3. PostgreSQL (psql):

   • Đây là CLI được đánh giá mạnh nhất thế giới nguồn mở. Hỗ trợ các "Meta-commands" bắt đầu bằng dấu gạch chéo ngược \ (ví dụ: \d để xem bảng, \df xem function) mà không cần viết câu lệnh SELECT dài dòng.

4. MySQL (mysql): Nhẹ, gọi trực tiếp từ terminal, dễ dàng pipe dữ liệu.

5. MongoDB (mongosh): Môi trường shell dựa trên JavaScript. Anh có thể viết các vòng lặp for, while ngay trong dấu nhắc lệnh để xử lý dữ liệu.

C. Câu lệnh kết nối CLI và Cú pháp thoát

DBMS	Lệnh kết nối cơ bản từ Terminal/CMD	Thoát (Exit)
Oracle	sqlplus username/password@Host:Port/ServiceName	exit
SQL Server	sqlcmd -S ServerName -U username -P password (hoặc -E để dùng Windows Auth)	quit hoặc exit
PostgreSQL	psql -h Host -U username -d DatabaseName -p Port	\q
MySQL	mysql -h Host -u username -p	exit hoặc \q
MongoDB	mongosh "mongodb://username:password@Host:Port/DB"	exit hoặc quit()

---

3. Tóm tắt nội dung Module 3

• Nếu anh làm việc với SQL Server, hãy cài đặt SSMS. Nó bao trùm 99% công việc của DBA từ backup, restore, cấp quyền đến xem performance.

• Tính năng DAC của SQL Server là sự thay thế hoàn hảo cho kết nối SYSDBA của Oracle khi cần cứu hộ khẩn cấp.

• Nếu anh làm việc với PostgreSQL, hãy thuộc lòng các Meta-command của psql. Dân chuyên nghiệp Postgres hiếm khi dùng GUI để thao tác hàng ngày.

• Thay vì cài 5 công cụ GUI cho 5 hệ thống, anh có thể cài DBeaver (bản Enterprise) hoặc DataGrip để quản lý chung một giao diện, tuy nhiên để cấu hình sâu ở mức Instance (như sửa tham số bộ nhớ), anh vẫn cần công cụ "chính chủ".

---

4. Câu hỏi ôn tập

1. Hỏi: Công cụ GUI nào được coi là tiêu chuẩn và toàn diện nhất để quản trị SQL Server, tương đương với việc anh dùng Enterprise Manager của Oracle?

   • Đáp: SSMS (SQL Server Management Studio).

2. Hỏi: Trong SQL Server, khi hệ thống bị treo 100% CPU và không cho phép mở connection mới qua SSMS bình thường, anh dùng tính năng gì để kết nối vào xử lý?

   • Đáp: Dùng kết nối DAC (Dedicated Administrator Connection) bằng tham số -A trong sqlcmd hoặc tiền tố admin: trong SSMS.

3. Hỏi: Trong PostgreSQL (CLI psql), lệnh tắt nào tương đương với câu lệnh SELECT table_name FROM user_tables; của Oracle để liệt kê danh sách các bảng?

   • Đáp: Lệnh \dt.

4. Hỏi: Môi trường dòng lệnh mongosh của MongoDB thực chất hỗ trợ ngôn ngữ lập trình nào để anh có thể viết các script xử lý trực tiếp?

   • Đáp: JavaScript (chạy trên nền tảng Node.js).

5. Hỏi: Azure Data Studio của Microsoft có điểm gì khác biệt cốt lõi so với SSMS?

   • Đáp: Azure Data Studio có thể chạy đa nền tảng (Windows, macOS, Linux) và hỗ trợ viết Notebooks (trộn lẫn Text, Markdown và Code SQL), trong khi SSMS chỉ chạy trên Windows.

---

5. Bài tập thực hành

Đề bài:

1. Giả sử anh đang ở trên Server Windows chứa SQL Server. Hãy viết câu lệnh dùng sqlcmd kết nối vào Server (tên là PROD-DB-01) bằng quyền Administrator của Windows hiện tại, và thực thi câu lệnh truy vấn SELECT @@VERSION; rồi thoát ngay lập tức (không vào chế độ tương tác).

2. Trong PostgreSQL, anh đang ở trong giao diện dòng lệnh psql của database postgres. Anh muốn chuyển sang database hr_db thì dùng lệnh tắt nào?

Đáp án:

1. SQL Server: Sử dụng tham số -E (Trusted Connection / Windows Auth) và -Q (Query and exit):

   DOS

   sqlcmd -S PROD-DB-01 -E -Q "SELECT @@VERSION;"
   

2. PostgreSQL:

   Sử dụng meta-command \c (connect):

   SQL

   \c hr_db
   

   (Kết quả đầu ra sẽ báo: You are now connected to database "hr_db" as user "postgres".)

=============================
TƯ VẤN: Click Here hoặc Hotline/Zalo 090.29.12.888
=============================
Website không chứa bất kỳ quảng cáo nào, mọi đóng góp để duy trì phát triển cho website (donation) xin vui lòng gửi về STK 90.2142.8888 - Ngân hàng Vietcombank Thăng Long - TRAN VAN BINH
=============================
Nếu bạn không muốn bị AI thay thế và tiết kiệm 3-5 NĂM trên con đường trở thành DBA chuyên nghiệp hay làm chủ Database thì hãy đăng ký ngay KHOÁ HỌC ORACLE DATABASE A-Z ENTERPRISE, được Coaching trực tiếp từ tôi với toàn bộ bí kíp thực chiến, thủ tục, quy trình của gần 20 năm kinh nghiệm (mà bạn sẽ KHÔNG THỂ tìm kiếm trên Internet/Google) từ đó giúp bạn dễ dàng quản trị mọi hệ thống Core tại Việt Nam và trên thế giới, đỗ OCP.
- CÁCH ĐĂNG KÝ: Gõ (.) hoặc để lại số điện thoại hoặc inbox https://m.me/tranvanbinh.vn hoặc Hotline/Zalo 090.29.12.888
- Chi tiết tham khảo:
https://bit.ly/oaz_w
=============================
2 khóa học online qua video giúp bạn nhanh chóng có những kiến thức nền tảng về Linux, Oracle, học mọi nơi, chỉ cần có Internet/4G:
- Oracle cơ bản: https://bit.ly/admin_1200
- Linux: https://bit.ly/linux_1200
=============================
KẾT NỐI VỚI CHUYÊN GIA TRẦN VĂN BÌNH:
📧 Mail: binhoracle@gmail.com
☎️ Mobile/Zalo: 0902912888
👨 Facebook: https://www.facebook.com/BinhOracleMaster
👨 Inbox Messenger: https://m.me/101036604657441 (profile)
👨 Fanpage: https://www.facebook.com/tranvanbinh.vn
👨 Inbox Fanpage: https://m.me/tranvanbinh.vn
👨👩 Group FB: https://www.facebook.com/groups/DBAVietNam
👨 Website: https://www.tranvanbinh.vn
👨 Blogger: https://tranvanbinhmaster.blogspot.com
🎬 Youtube: https://www.youtube.com/@binhguru
👨 Tiktok: https://www.tiktok.com/@binhguru
👨 Linkin: https://www.linkedin.com/in/binhoracle
👨 Twitter: https://twitter.com/binhguru
👨 Podcast: https://www.podbean.com/pu/pbblog-eskre-5f82d6
👨 Địa chỉ: Tòa nhà Sun Square - 21 Lê Đức Thọ - Phường Mỹ Đình 1 - Quận Nam Từ Liêm - TP.Hà Nội

=============================
cơ sở dữ liệu, cơ sở dữ liệu quốc gia, database, AI, trí tuệ nhân tạo, artificial intelligence, machine learning, deep learning, LLM, ChatGPT, DeepSeek, Grok, oracle tutorial, học oracle database, Tự học Oracle, Tài liệu Oracle 12c tiếng Việt, Hướng dẫn sử dụng Oracle Database, Oracle SQL cơ bản, Oracle SQL là gì, Khóa học Oracle Hà Nội, Học chứng chỉ Oracle ở đầu, Khóa học Oracle online,sql tutorial, khóa học pl/sql tutorial, học dba, học dba ở việt nam, khóa học dba, khóa học dba sql, tài liệu học dba oracle, Khóa học Oracle online, học oracle sql, học oracle ở đâu tphcm, học oracle bắt đầu từ đâu, học oracle ở hà nội, oracle database tutorial, oracle database 12c, oracle database là gì, oracle database 11g, oracle download, oracle database 19c/21c/23c/23ai, oracle dba tutorial, oracle tunning, sql tunning , oracle 12c, oracle multitenant, Container Databases (CDB), Pluggable Databases (PDB), oracle cloud, oracle security, oracle fga, audit_trail,oracle RAC, ASM, oracle dataguard, oracle goldengate, mview, oracle exadata, oracle oca, oracle ocp, oracle ocm , oracle weblogic, postgresql tutorial, mysql tutorial, mariadb tutorial, ms sql server tutorial, nosql, mongodb tutorial, oci, cloud, middleware tutorial, docker, k8s, micro service, hoc solaris tutorial, hoc linux tutorial, hoc aix tutorial, unix tutorial, securecrt, xshell, mobaxterm, putty