Để giúp bạn phân biệt rõ ràng giữa các kiểu dữ liệu này, chúng ta sẽ đi từ ví dụ thực tế đến cách các hệ quản trị cơ sở dữ liệu (DBMS) như Oracle và PostgreSQL xử lý chúng.
1. Ví dụ minh họa: XML vs JSON
Giả sử chúng ta muốn lưu trữ thông tin của một cuốn sách.
Kiểu dữ liệu XML (Extensible Markup Language)
XML sử dụng các cặp thẻ (tags) đóng mở để định nghĩa dữ liệu. Nó rất chặt chẽ và có cấu trúc phân cấp rõ ràng.
<bookstore>
<book id="101">
<title>Lập trình Python</title>
<author>Nguyễn Văn A</author>
<price currency="VND">200000</price>
</book>
</bookstore>
Kiểu dữ liệu JSON (JavaScript Object Notation)
JSON sử dụng các cặp "khóa-giá trị" (key-value) và dấu ngoặc. Nó nhẹ hơn, ít rườm rà hơn XML và là tiêu chuẩn cho các API hiện đại.
{
"bookstore": {
"book": {
"id": 101,
"title": "Lập trình Python",
"author": "Nguyễn Văn A",
"price": {
"amount": 200000,
"currency": "VND"
}
}
}
}
2. So sánh với CLOB (Character Large Object)
CLOB là một "thùng chứa" văn bản khổng lồ. Hãy tưởng tượng:
CLOB: Giống như một cuốn sổ tay trắng. Bạn có thể chép bất cứ thứ gì vào đó (văn bản thuần túy, code, hoặc thậm chí là một bài thơ). Database chỉ biết đó là một chuỗi ký tự dài, nó không hiểu nội dung bên trong có cấu trúc gì.
XML/JSON Type: Giống như một tờ biểu mẫu có quy tắc. Database không chỉ lưu trữ mà còn hiểu cấu trúc bên trong.
Bảng so sánh đặc tính
| Đặc điểm | CLOB (Văn bản thuần) | XML Type / JSON Type |
| Cấu trúc | Không có (Unstructured) | Có cấu trúc (Semi-structured) |
| Kiểm tra (Validation) | Không. Bạn có thể lưu JSON lỗi vào CLOB. | Có. DB sẽ báo lỗi nếu XML/JSON sai cú pháp. |
| Truy vấn (Search) | Chậm. Phải dùng LIKE %keyword% (quét toàn bộ). | Nhanh. Có thể truy vấn trực tiếp vào từng thuộc tính (ví dụ: lấy giá sách). |
| Hiệu năng | Thấp khi cần lọc dữ liệu bên trong. | Cao nhờ khả năng đánh Index (chỉ mục) vào từng trường dữ liệu. |
3. Trong Oracle và PostgreSQL
Cả hai hệ quản trị này đều đã tiến hóa để không chỉ dừng lại ở CLOB mà có các kiểu dữ liệu chuyên biệt.
Đối với Oracle Database
CLOB: Dùng để lưu văn bản thô cực lớn (lên đến 128TB).
XMLType: Một kiểu dữ liệu riêng của Oracle giúp lưu trữ và truy vấn XML bằng XPath/XQuery.
JSON: Trong các bản cũ, Oracle dùng CLOB/BLOB để lưu JSON nhưng thêm ràng buộc
IS JSON. Từ bản 21c/23ai, Oracle ra mắt kiểu dữ liệuJSON(dạng nhị phân OSON) giúp tốc độ truy vấn nhanh gấp nhiều lần CLOB.
Đối với PostgreSQL
TEXT (tương đương CLOB): Lưu chuỗi ký tự dài vô tận.
XML: Hỗ trợ kiểm tra cú pháp XML và các hàm xử lý XML.
JSON vs JSONB: *
JSON: Lưu chính xác văn bản bạn nhập vào (giống CLOB nhưng có kiểm tra cú pháp).JSONB(Khuyên dùng): Lưu dưới dạng nhị phân đã qua xử lý. Nó hỗ trợ Index, tìm kiếm cực nhanh và tiết kiệm không gian hơn.
4. Khi nào nên dùng loại nào?
Dùng CLOB khi: Bạn chỉ cần lưu văn bản thuần túy như nội dung bài viết, ghi chú dài hoặc tài liệu mà bạn không bao giờ có nhu cầu truy vấn vào từng chi tiết nhỏ bên trong bằng SQL.
Dùng XML khi: Bạn làm việc với các hệ thống cũ (Legacy), các hệ thống ngân hàng hoặc cần sự khắt khe về sơ đồ dữ liệu (XSD).
Dùng JSON/JSONB khi: Bạn làm việc với ứng dụng Web, Mobile, Microservices hoặc khi cấu dữ liệu thường xuyên thay đổi (Schema-less).
Ví dụ thực tế: Nếu bạn lưu "Địa chỉ khách hàng" mà mỗi khách hàng có một kiểu địa chỉ khác nhau (người có số tầng, người có số căn hộ, người chỉ có tên đường), hãy dùng JSONB trong Postgres hoặc JSON trong Oracle để linh hoạt.
Website không chứa bất kỳ quảng cáo nào, mọi đóng góp để duy trì phát triển cho website (donation) xin vui lòng gửi về STK 90.2142.8888 - Ngân hàng Vietcombank Thăng Long - TRAN VAN BINH
=============================
Nếu bạn không muốn bị AI thay thế và tiết kiệm 3-5 NĂM trên con đường trở thành DBA chuyên nghiệp hay làm chủ Database thì hãy đăng ký ngay KHOÁ HỌC ORACLE DATABASE A-Z ENTERPRISE, được Coaching trực tiếp từ tôi với toàn bộ bí kíp thực chiến, thủ tục, quy trình của gần 20 năm kinh nghiệm (mà bạn sẽ KHÔNG THỂ tìm kiếm trên Internet/Google) từ đó giúp bạn dễ dàng quản trị mọi hệ thống Core tại Việt Nam và trên thế giới, đỗ OCP.
- CÁCH ĐĂNG KÝ: Gõ (.) hoặc để lại số điện thoại hoặc inbox https://m.me/tranvanbinh.vn hoặc Hotline/Zalo 090.29.12.888
- Chi tiết tham khảo:
https://bit.ly/oaz_w
=============================
2 khóa học online qua video giúp bạn nhanh chóng có những kiến thức nền tảng về Linux, Oracle, học mọi nơi, chỉ cần có Internet/4G:
- Oracle cơ bản: https://bit.ly/admin_1200
- Linux: https://bit.ly/linux_1200
=============================
KẾT NỐI VỚI CHUYÊN GIA TRẦN VĂN BÌNH:
📧 Mail: binhoracle@gmail.com
☎️ Mobile/Zalo: 0902912888
👨 Facebook: https://www.facebook.com/BinhOracleMaster
👨 Inbox Messenger: https://m.me/101036604657441 (profile)
👨 Fanpage: https://www.facebook.com/tranvanbinh.vn
👨 Inbox Fanpage: https://m.me/tranvanbinh.vn
👨👩 Group FB: https://www.facebook.com/groups/DBAVietNam
👨 Website: https://www.tranvanbinh.vn
👨 Blogger: https://tranvanbinhmaster.blogspot.com
🎬 Youtube: https://www.youtube.com/@binhguru
👨 Tiktok: https://www.tiktok.com/@binhguru
👨 Linkin: https://www.linkedin.com/in/binhoracle
👨 Twitter: https://twitter.com/binhguru
👨 Podcast: https://www.podbean.com/pu/pbblog-eskre-5f82d6
👨 Địa chỉ: Tòa nhà Sun Square - 21 Lê Đức Thọ - Phường Mỹ Đình 1 - Quận Nam Từ Liêm - TP.Hà Nội
=============================
cơ sở dữ liệu, cơ sở dữ liệu quốc gia, database, AI, trí tuệ nhân tạo, artificial intelligence, machine learning, deep learning, LLM, ChatGPT, DeepSeek, Grok, oracle tutorial, học oracle database, Tự học Oracle, Tài liệu Oracle 12c tiếng Việt, Hướng dẫn sử dụng Oracle Database, Oracle SQL cơ bản, Oracle SQL là gì, Khóa học Oracle Hà Nội, Học chứng chỉ Oracle ở đầu, Khóa học Oracle online,sql tutorial, khóa học pl/sql tutorial, học dba, học dba ở việt nam, khóa học dba, khóa học dba sql, tài liệu học dba oracle, Khóa học Oracle online, học oracle sql, học oracle ở đâu tphcm, học oracle bắt đầu từ đâu, học oracle ở hà nội, oracle database tutorial, oracle database 12c, oracle database là gì, oracle database 11g, oracle download, oracle database 19c/21c/23c/23ai, oracle dba tutorial, oracle tunning, sql tunning , oracle 12c, oracle multitenant, Container Databases (CDB), Pluggable Databases (PDB), oracle cloud, oracle security, oracle fga, audit_trail,oracle RAC, ASM, oracle dataguard, oracle goldengate, mview, oracle exadata, oracle oca, oracle ocp, oracle ocm , oracle weblogic, postgresql tutorial, mysql tutorial, mariadb tutorial, ms sql server tutorial, nosql, mongodb tutorial, oci, cloud, middleware tutorial, docker, k8s, micro service, hoc solaris tutorial, hoc linux tutorial, hoc aix tutorial, unix tutorial, securecrt, xshell, mobaxterm, putty
